EL - HIKMEH

Populizmi është "karakteristikë" e demokracisë

Intervistë e Filip Nelkovskit me prof. dr. Ismail Bardhin
për "FORUM ANALITIKA", pranverë 2007

Zotëri Bardhi është një nga ato personalitete me të cilët mund të bisedoni me orë të tëra për tema të ndryshme. Si teolog, me të është jashtëzakonisht interesante të debatohet për linkun mes religjionit dhe populizmit., pastaj për multikulturalitetin dhe qytetërimet, për marrëdhënien grupore mes populizmit, demokracisë dhe masës, për qëllimet legjitime të politikës, për të vërtetën, për përkufizimin e njeriut.


F. Nelkovski: Për fat të keq, si duket assesi nuk mund të gjendet paqe e qetësi për njeriun, pavarësisht nga zhvillimi shkencor dhe “izmat” e shumta. Njëri nga ato “izma” që pak përdoret, e që nga ana tjetër është mjaft i pranishëm, është edhe “populizmi”. Si mund ta përshkruani populizmin në hapësirën tonë? Cila është lidhja mes populizmit dhe religjionit?

Ismail Bardhi: Pajtohem me atë se nga dita në ditë njeriut i vështirësohet dhe ndërlikohet ekzistenca, pavarësisht nga përgjegjësia të cilën ai si njeri e ka. I përkufizuar me emra të ndryshëm, si qenie më e lartë, por edhe si shtazë (teoria e Darvinit – mohuesit e të cilës tek ne burgoseshin), njeriu flijoi çdo gjë vetëm që të bëhet modern, flijoi edhe atë që i thanë dhe që ia lanë të vjetrit, vetëm për arsye të “lirisë”, e cila tashmë ka marrë formën e dhunës, të pasigurisë dhe të kotësisë. Disa që moti kanë thënë se “përparimi” nuk i ka sjellur gjë tjetër njeriut, pos që “e ka përsosur vetëm prodhimin e mjeteve për mundim” (Kanti), ose siç thotë Kur’ani: “vërtet njeriu është në humbje të sigurt, përpos të besueshmëve dhe mirëbërësve”.

Sa u përket “izmave” të ndryshëm, më së miri është që ato t’i pranojmë ashtu siç janë dhe në një mënyrë t’u falënderohemi për atë se e dëshmojnë evoluimin e kuptimeve “të brendshme” dhe “të jashtme” të gjërave që i mundësohet mendjes së njeriut. “Izmi” mund të konsiderohet edhe si shenjë e kohës. Ç’do të thotë kjo? Ai ndoshta e shpreh përhapjen dhe shtimin e forcave dominuese të cilave u është ekspozuar lakuriqësia ekzistenciale e shekullarizmit, e për shkak të kësaj edhe njeriu i pambrojtur. Si duket ky përforcim i presioneve mbi njeriun është i përpjestueshëm me përsosurinë dhe përhapjen e rrjetave të sistemeve për komunikime dhe manipulime masive, si pasojë e drejtpërdrejtë e tyre. Shenja e njëjtë e kohës mbase i shpreh edhe proceset e “dobësimit të rezistencës së njeriut” (Kalajiq) ndaj presioneve të jashtme dhe forcave determinuese.

( lexo më tepër...)