Menyja kryesore:
Dr. Ali Iljazi
Prim. dr. med. sc. Ali F. Iljazi
MEDITIM BASHKĖKOHOR PĖR TITANIKUN
Allahu i madhėrishėm nė Kur'anin fisnik urdhėron e thotė:
"Thuaj: "Vėshtroni me vėmendje ēka ka (nga argumentet) nė qiej e nė tokė. Po argumentet dhe qortimet nuk bėjnė dobi ndaj njė populli qė nuk beson." (Junus, 101)
Njė prej ngjarjeve qė shėnon fillimin e shekullit tė kaluar, e cila u bė mit dhe legjendė e llojit tė veēantė, ka qenė pa dyshim pėrmbytja e anijes mė moderne dhe mė luksoze nė botė, Titanikut tė njohur. Tregimi pėr Titanikun ėshtė i njohur gati pėr gjithė banorėt e planetit Tokė, tė moshės shtatė e mė shumė vjet, dhe tė pakėt janė ata qė nuk kanė dėgjuar asgjė pėr kėtė anije dhe tragjedinė qė i ka ndodhur.
Me mijėra tregime janė thurė pėr tė, libra qė flasin pėr tė janė ende aktual dhe shumė mirė shiten, ndėrsa industria filmike padyshim edhe shumė gjatė do tė fitojė miliona dollarė duke ekranizuar tregimin ende tė pamjaftueshėm pėr kėtė anije, qoftė pėr filmat e luajtur apo dokumentar. Edhe pse neve kjo ndodhi na intereson nga njė aspekt krejtėsisht tjetėr, pėr shkak tė informacioneve do tė pėrmendim disa shėnime themelore lidhur me kėtė arsye.
Titaniku nė kohėn e tij ka paraqitur fjalėn e fundit tė teknologjisė. Asnjėherė deri mė atėherė nuk ishte ndėrtuar njė kėso anije transoqeanike, as pėr nga kualiteti, as pėr nga luksi e as pėr nga siguria. Anija e madhe ishte e gjatė 269 metra, fuqi dhe shpejtėsi 23 nyje.
Anija mė 10 prill 1912 lundroi nga Sauthemptoni nė drejtim tė Njujorkut, nė udhėtimin e saj tė parė e tė fundit. Njėzet minuta para mesnate, mė 14 prill, u godit nga akullnaja, afėr 640 km nga Njufaundlendi. Tre orė mė vonė, anija grandioze ishte nė fund tė detit me mė shumė se 150 njerėz tė vdekur.
Bota ishte shokuar me pėrfundimin kėsisoji tė kėsaj anije me tė cilėn udhėtonin njerėzit mė tė pasur dhe mė tė fuqishėm tė asaj kohe. Pasuria e tėrėsishme e tyre ishte 600 milion dollarė.
Pėrmbytja e Titanikut ishte katastrofa detare mė e njohur por jo edhe mė e madhja. P.sh. nė luftanijen gjermane "Vilhelm Gustiof" mė 30.01.1945 kanė vdekur 9.343 njerėz, e goditur nga torpedoja e nėndetėses ruse nė detin Baltik.
Nė mėnyrė kronologjike mė afėr nė vitin 1987 nė Filipine nė goditjen e feribotit "Dona Paz" dhe tankerit "Viktor" kanė vdekur 4.375 udhėtarė, e pėr kėtė fatkeqėsi shumica e njerėzve nuk kanė dėgjuar fare.
Atėherė pėrse fundosja e Titanikut ėshtė katastrofė aq e njohur rreth sė cilės edhe sot polemizohet dhe vihet si tema aktuale?
Pėrveē luksit dhe teknologjisė mė moderne, qė e ka bėrė kėtė anije tė veēantė, ishte bindja e konstruktorit, udhėtarėve dhe shumicės sė atyre qė kishin dėgjuar pėr tė, ishte se ai nuk mund tė fundoset dhe praktikisht i pashkatėrrueshėm. Tė gjitha mediat e njohura tė asaj kohe botonin artikuj ekskluziv pėr mosfundosjen e Titanikut, bile ishte botuar edhe njė artikull nė gazetė me titull "As Zoti nuk mund ta fundosė". Ky qėndrim pėr mosfundosjen i cili u rrit si dogmė, ishte njė formė e kryelartėsisė sė paraparė njerėzore dhe herezė. Nėse faraoni, qė veten e quajti hyjni, ishte shembull i personifikimit tė kryelartėsisė nė njė person, atėherė Titaniku ishte shembull i personifikimit tė njėjtė nė njė objekt dore tė qenieve tė dobėta njerėzore.
Me e menduar njė grumbull hekuri dhe druri tė pafundosshėm nga ana e Zotit tė botėve, ėshtė herezė sipas koncenzusit tė gjitha feve tė shpallura.
VETĖM ALLAHU ĖSHTĖ MĖ I MADHI!
Nė Kur'anin fisnik Allahu i madhėrishėm urdhėron e thotė:
"Nė krijimin e qiejve e tė tokės, nė ndryshimin e natės dhe tė ditės, ka argumente tė qarta pėr ata qė kanė arsye dhe intelekt." (Ali Imran, 190)
Nėse ne me mendjen tonė tė kufizuar, nė bazė tė teksteve shkencore dhe tė sheriatit, mendojmė pėr madhėshtinė e Allahut tė plotfuqishėm, do tė konkludojmė se madhėshtia dhe fuqia e Tij ėshtė e pamundur. P.sh. shkencėtarėt thonė se vėllimi i Diellit ėshtė 1.3 milionė herė mė i madh se vėllimi i Tokės dhe qė masa e tij ėshtė 333.000 herė mė e madhe se masa e Tokės. Pėrveē kėsaj nė univers ekzistojnė yje qė janė me miliona herė mė tė mėdhenj se dielli. Largėsia e tyre matet me dhjetėra - mijė vite drite, ėshtė llogari para sė cilės ndalet ēdo mendje gjeniale. Edhe pas madhėsisė marramendėse tė kozmosit Allahu do ta shkatėrrojė, kur Ai vendos:
"(Pėrkujto) Atė ditė kur Ne e palosim qiellin sikurse palosja e fletėve nė libėr
" (El - Enbija, 104)
Nė komentin e kėtij verseti, Ibn Ebi Hatim transmeton nga Ibn Abbasi r.a. qė ka thėnė: "Allahu do t'i mbėshtjellė shtatė palė qiej dhe ēka ka nė kėto dhe do tė jenė nė dorėn e Tij sikurse kokrra e melit" (Tefsiri i Ibn Kethirit 3/194). Nga Ebu Hurejre r.a. transmetohet qė Pejgamberi s.a.v.s. ka thėnė: "Allahu nė ditėn e Gjykimit do tė mbėshtjellė tokėn dhe qiejt nė dorėn e djathtė, e pastaj do tė thotė: "Unė jam El - Melik (Sundimtari i vėrtetė), ku janė sundimtarėt e tokės?" (Buhariu, nr.4712 dhe 7412).
Pas kėtyre tė dhėnave tė vogla shkencore qė flasin pėr madhėsinė e kozmosit, atėherė paramendoni sa i "madh" ka qenė Titaniku, emri i tė cilit nė gjuhėn greqishte d.m.th. shtatmadh dhe pėr tė cilin njerėzit thanė se nuk fundoset?
Pėr kėtė nė fundosjen e tij shohim shembullin e qartė tė dėnimit direkt tė Allahut dhe tėrheqjen e vėrejtjes pėr gjeneratat e ardhshme qė tė shuajė edhe ambiciet mė tė vogla nė deklaratat e tyre qė tė mos shkaktojnė hidhėrimin e Allahut.
Konstruktorėt dhe ekuipazhi kanė besuar nė pafundosjen e saj, flet edhe fakti se njė anije e tillė moderne nuk kishte varka shpėtimi tė mjaftueshme, e qė shkaktoi pėrmbytjen e njė numri tė madh tė njerėzve. Udhėtarėt dhe ekuipazhi asnjėherė nuk kanė qenė mė tė sigurt, e nė realitet ishin aq afėr shkatėrrimit. Kjo na pėrkujton fjalėt e Allahut tė madhėrishėm:
"A mos janė sigurt ata qė pėrgatitėn kurthe, se Allahu nuk do t'i trandė ata me tokėn, as nuk do t'u vijė atyre dėnimi kah nuk e mendojnė? Ose t'i rrėmbejė ata duke qenė nė udhėtimet e tyre (pėr jetė e tregti) e ata nuk mund t'i shpėtojnė asaj." (En-Nahl, 45-46)
Ėshtė njė gjė interesante ėshtė fakti se kjo anije madhėshtore u fundos nė thellėsi afro katėr kilometra, por mbeti i pazbuluar mė shumė se shtatė decenie, pėrderisa nė vitin 1984 nuk e gjeti oqeanografi Robert Balard.
Mikrobiologėt qė studiojnė mbeturinat e kėsaj anije kanė llogaritur qė shtresat e bakterieve dhe kėrpudhave ēdo ditė thithin 45 e mė shumė kilogram hekur tė mbeturinave, kėshtu qė njė ditė tėrėsisht do tė zhduket. Pra kėto krijesa tė vogla tė Allahut tė madhėrishėm e shkatėrrojnė njė anije me tė cilėn njerėzit u krekosėn se asgjė nuk mund ta shkatėrrojė, por:
"... e ushtrinė e Zotit tėnd nuk e di kush pos Atij..." (El - Muddeththir, 31)
"TITANIKĖT" BASHKĖKOHORĖ
Ksantelazma (akullnaja) pėr tė cilėn sipas versionit ka goditur anijen, ėshtė tregim nė vete nė tė cilėn mund tė shohim tė vėrtetėn si dhe mėsimin qė muslimanėve mund t'u ndihmojė tė kuptojnė vlerėn e vėllazėrimit dhe veprimit tė pėrbashkėt. Sikur dikush para fatkeqėsisė para Titanikut ta vėnin santėn e akullit, do tė shihnin se sa madhėsia e saj ėshtė e parėndėsishme nė krahasim me kėtė anije kolosale.
Ē'ėshtė nė realitet santa e akullit, pėrveē se njė sasi e ujit i ngurtėsuar, e jo nė gjendje tė lėngėt? Kjo mund tė shėrbejė si shembull pėr gjithė popujt e shtypur tė botės, e sot pa dyshim kėta janė muslimanėt, pa marrė parasysh sa janė tė dobėt si individ, nėse bashkohen dhe lidhen e me edukatėn islame nė themel e ndryshojnė "gjendjen agregate" tė tyre, bėhen si bedem (fortifikatė) i fortė para sė cilės do tė thyheshin tė gjitha fuqitė dhe padrejtėsitė botėrore.
Para kėsaj fortifikate do tė lėshonin tė gjitha "dhomat e pamposhtura" qė paraqiten nė ushtri, ekonomi ose politikė tė "titanikėve bashkėkohorė" qė janė tė bindur nė pafundshmėrinė e tyre, por nga shkatėrrimi pėrfundimtar i ndan vetėm njė "santė akulli" nė tė cilėn pėr shkak tė padrejtėsive dhe zullumit qė u bėjnė tė tjerėve, patjetėr do tė shkatėrrohen.
Nė fund, kėso shembuj, sigurisht qė janė tė shumtė nė historinė e njerėzimit. Thotė Allahu i madhėrishėm nė Kur'anin fisnik:
"Sa e sa grupe tė vogla me dėshirėn e Allahut kanė triumfuar ndaj grupeve tė mėdha! Allahu ėshtė me durimtarėt." (El - Bekare, 249)
Nėse detet dhe oqeanet janė muzeu mė i madh i historisė sė llojit njerėzor, atėherė Titaniku me siguri ėshtė eksponati i tyre mė i madh. Nė tregimin e pafund tė tij secili mund tė gjejė diē pėr vete. Besėtytėt nė tė do tė shohin fatin e keq tė cilin e ka sjellė me vete mumia egjiptase e cila ėshtė dashur tė bartet nė Amerikė, filmuesit botėrorė gjithnjė do tė mendojnė se si tė fitojnė nė kėtė tragjedi, ndėrsa besimtarėt do tė marrin mėsim qė tė mos kryelartėsohen me veprat e tyre, sepse Allahu i madhėrishėm i zhdukė pėr njė moment si mos me ekzistuar fare.
"Nė tregimet e tyre (tė dėrguarve dhe tė Jusufit me vėllezėr) pati mėsime e pėrvojė pėr tė zotėt e mendjes." (Jusuf, 111)
Dhe pėrderisa ne pėr Titanikun mendojmė nė kėtė ose nė atė mėnyrė, mbeturinat e saj me padurim pret ditėn:
"Kur dielli tė jetė mbėshtjellur (dhe errėsohet).
Dhe kur yjet tė kenė zėnė ( e shkapėrderdhur).
Dhe kur kodrat tė kenė udhėtuar (e bėrė pluhur nė ajėr).
Dhe kur devetė e shtrenjta tė lihen pa bari nė fushė.
Dhe kur egėrsirat tė jenė bashkuar (tubuar).
Dhe kur detet tė vlojnė si zjarr i flakėruar.
Dhe kur shpirtrat tė jenė bashkuar..." (Et - Tekvir, 1 - 7)
Qė sė bashku me qiejt dhe tokėn qė kthehen nė pluhur, nėse edhe para kėsaj nuk zhduket nė errėsirat e thella tė oqeanit Atlantik.