Menyja kryesore
Analiza
Nexhat Ibrahimi
Feja burimore / primordiale e njeriut si bazė e feve tė shpallura
Hyrje
Studimi i feve tė mėdha botėrore tregon se ato posedojnė bazėn e pėrbashkėt doktrinare por edhe historike, njė fundament, njė rrėnjė, nga e cila fetė burimore degėzohen nė forma dhe trajta tė cilat i hulumtojmė, i studiojmė dhe i shohim gjatė historisė njerėzore. Kėtu para sė gjithash mendohet nė Judaizimin, Kristianizmin dhe Islamin Por, me kėtė nuk mund t'i pėrjashtojmė edhe fetė e tjera, tė cilat ekzistojnė por dallimi i tyre me fetė qiellore ėshtė mė i madh, sigurisht pėr shkak tė shtrembėrimeve pėrgjatė mijėvjeēarėve tė tėrė.
Ky bazament i pėrbashkėt, ky unitet transcendental i ka interesuar edhe historianėt, edhe filozofėt edhe mistikėt, edhe teologėt, edhe antropologėt.... Edhe pse emėrtimet dallojnė, megjithatė tė gjithė kėta pėrbashkėt e kanė besimin e vėrtetė.
Njė fe si shembull
Kur'ani flet pėr kėtė ēėshtje:
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
"Drejtohu me pėrkushtim nė fenė e pastėr monoteiste, natyrėn fillestare, nė tė cilėn Allahu i ka krijuar njerėzit. S'ka ndryshim tė krijimit tė Allahut. Kjo ėshtė feja e drejtė, por shumica e njerėzve nuk e dinė." (Er-Rrum, 30).
Ėshtė e qartė se Allahu sė pari e pėrkufizoi fenė e Tij, dhe vetėm pastaj, sipas saj, e pėrshtati krijimin e Ademit (njeriut) si qenie e cila kėtė fe do ta manifestojė. ("Ti drejtoje veten tėnde, si besimtar i vėrtetė, nga feja e pastėr, nga ajo natyrė e Allahut (fitretullah), sipas sė cilės Ai i krijon njerėzit." (Er-Rrum, 30)
Njeriu lindet me prirje pėr fenė e tij, por varėsisht nga feja e familjes, e rrethit, shkollės, vendit, njeriu vazhdon tė orientohet, herė drejtė e herė zhdrejtė. Krijuesi i njeriut, Allahu, nga njeriu e pranon vetėm besimin e drejtė:
إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ
"Feja e vėrtetė tek Allahu ėshtė vetėm Islami. ...". (Ali Imran, 19).
Lexo mė tepėr nė
ose