Menyja kryesore
Historia e feve
.................................................................................................................
Dr. Qani NESIMI
Koncepti i "Tjetrit" te osmanėt dhe pozicioni i shqiptarėve nė tė
Rezyme
Shikuar nga kėndvėshtrimi i Sociologjisė sė religjionit dhe Historisė sė religjioneve, qėndrimi i njė njeriu, shoqėrie, konfesioni apo kulture ndaj "Tjetrit-Other", mund tė jetė njė qėndrim ekskluzivist, inkluzivist ose pluralist. Dy tė parat janė qėndrime pėrjashtuese, edhe pse e dyta ėshtė diē mė e butė nga e para. Koncepti i tretė ėshtė integrues, i cili nė shoqėritė etnikisht dhe kulturalisht heterogjene ėshtė mė i pėrshatshėm dhe mė efektiv.
Sipas tė dhėnave historike dhe arkivore, Shteti Osman ka qenė njė shtet etnikisht dhe kulturalisht heterogjen dhe ndaj "Tjetrit" ka patur njė qėndrim pluralist. Kjo shihet nga sistemi millet, sipas tė cilit edhe janė klasifikuar popujt brenda kėtij shteti. Nė aspketin konfesional njerėzit janė klasifikuar nė musliman dhe nė jomusliman, gjegjėsisht nė ithtarė tė librit. Jomuslimanėt politikisht janė trajtuar zimmi, me statut tė veēant nė nivel shtetėror, dhe mustemen (tė siguruarit), tė cilėt janė jomusliman qė jetojnė jashtė shtetit osman, por kur vijnė nė kėtė shtet trajtohen tė siguruar.
Ėshtė e njė rėndėsie tė veēantė historike qė historia mos tė bazohet nė incidente dhe nė raste qė nuk bėjnė njė argument historik, por ajo duhet bazuar nė argumente arkivore qė janė me peshė nė argumentimin e sė kaluarės. Pėrveē kėsaj, duhet patur parasysh qė mos tė ndodhė qė tė refuzohet njė gjė vetėm nga shkaku se nuk e dimė apo nuk e njohim.
Lexo artikullin e plotė nė
ose
Paraqitja dhe zhvillimi i shkencės sė "Historisė sė Feve"
Dr. Qani Nesimi
Historia e Feve, siē kuptohet edhe nga vetė termi, ėshtė njė shkencė e cila merret me historikun, pėrshkrimin dhe definimin, me natyrėn, gjenezėn dhe me zhvillimin e asaj qė e manifestojnė sjelljet-traditat fetare tė njeriut nė vend dhe kohė tė limitizuar/caktuar. Metoda e Historisė sė Feve bazuar nė dokumentacione filologjike. Ajo ēėshtjeve tė studimit tė saj-personaliteteve tė shquara, teksteve tė shenjta dhe proceseve tė historike-u kushton rėndėsi tė veēant, si nė aspektin historik, gjeografik ashtu edhe nė aspektin historiko-kulturorė. Me fjalė tjera, studimi nė kėtė fushė, para ēdo gjeneralizmi dhe gjykimi teorik, mbėshtetet nė pyetjet "kur", "kush", "ku", dhe "si".
Lexo artikullin e plotė nė Word
Dialogu obligim hyjnor
Dr. Qani Nesimi
Fakti qė ne jetojmė nė Gadishullin Ballkanik, gje-gjėsisht nė Evropėn Juglindore, nė njė vend pėrplot labirinthe politike, kurse fetarisht nė njė vend sinkretik, ku nevoja pėr dialog, tolerancė, bashkėjetesė, mirėkuptim ėshtė shumė e madhe, mė dha shkas qė t'i hedh nė letėr disa mendime tė mia modeste pėr kėtė fushė.
Pėrmbledhje punimesh autoriale rreth dialogut ndėrfetar...
Lexo librin e plotė nė
ose nė
State of the Albanian Autocephalous
Orthodox Church after 1990
Qani Nesimi
Ky artikull ėshtė botuar nė revistėn shkencore pėr besim, kuturė dhe ideologji "Milel ve Nihal", viti 3, nr. 1-2, 2005-2006, Turqi. ( lexo mė tepėr...)
Ballkani dhe toleranca osmane nė shek. XIV-XVII
Dr.Qani Nesimi
Ky artikull pėrbėn thelbin e punimit tė doktoraturės, tė cilėn autori e ka mbrojtur mė 27 dhjetor 2006, nė Institutin pėr Histori Nacionale nė Shkup. ( lexo mė tepėr...)
Shkenca e Historisė sė Feve
Mr. Qani Nesimi
Shqyrtim tepėr i thuktė i lėmit tė quajtur Histori e Feve ose Studimi Komparativ i Religjioneve... ( lexo mė tepėr...)
Toleranca fetare te shqiptarėt
Mr. Qani Nesimi
Shqiptarėt pėr nga vendi ku jetojnė kanė njė pozitė gjeostrategjike nė aspektin politik, social, kulturor, ideologjik apo fetar. Edhe gjatė historisė, si edhe sot, shqiptarėve detyrimisht u ka rėnė nė hise qė tė marrin pjesė nė zėnkat, mosmarrėveshjet, skizmat apo nė luftėrat pėr interesa mes fuqive tė ndryshme. ( lexo mė tepėr...)
Krishterizmi 2000, pse?
Mr. Qani Nesimi
Ditėve tona po dėgjojmė se nė vendet muslimane, apo nė tokat evropiane, po bile edhe nė rrethe mė tė ngushta si nė ato shqiptare, po mbahen simpoziume me karakter tė pėrgjithshėm, e nė veēanti me karakter fetar. Sidomos vėmendje tė veēantė zgjojnė simpoziumet nė lidhje me Krishterizmin. ( lexo mė tepėr...)